- Wat is sumoworstelen
- De begroetingsceremonie
- Het gevecht
- Enkele spelregels
- Kleding
- Ontstaansgeschiedenis
- Sumo wereldwijd
- Zelf ook sumoworstelen?!
Wat is sumoworstelen
Sumo is een snelle, krachtige en technische sport tussen twee personen in een ring (dohyo) met een diameter van 4,55 meter. De strijd is beslist indien een worstelaar binnen de ring de oppervlakte van de dohyo raakt met zijn lichaam, de voetzolen uitgezonderd, of als een worstelaar de ander buiten de ring duwt, gooit of tilt. Het gevecht wordt geleid door één scheidsrechter in de ring (Shushin), maar om een eerlijke strijd mogelijk te maken wordt de Shushin geassisteerd door vier scheidsrechters die buiten de ring zitten (Fukuschin) en een hoofdscheidsrechter.
Het attractieve van sumoworstelen ligt in het feit dat enerzijds de wedstrijden zeer kort zijn (over het algemeen duurt een gevecht niet langer dan 30 seconden) en anderzijds de spelregels voor iedereen zeer makkelijk te begrijpen zijn.
 | DohyoDe dohyo is 7,27 x 7,27 meter groot, 40 cm hoog en de worstelring heeft een doorsnede van 4,55 meter. De officiële Japanse dohyo bestaat uit een fundering van metselstenen waarop ongeveer 20 m3 klei met een gewicht van 36.000 kilo wordt aangebracht. De oppervlakte van de dohyo moet elastisch, stevig en droog zijn. Uit praktische overwegingen wordt buiten Japan vaak een plastic dohyo van dezelfde afmetingen gebruikt. Het strooien van zout is uiteraard niet mogelijk op een dohyo van zeil, vandaar dat tijdens officiële wedstrijden wel gebruikt wordt gemaakt van klei. |
Beleefdheid, wederzijds respect en discipline zijn bij het sumoworstelen de belangrijkste aspecten, net als bij andere Aziatische vechtsporten. De ceremonie voor het gevecht (Chirichozu, zie afbeelding) begint bij het betreden van de ring. Beide deelnemers verwelkomen elkaar in hurkzit, ze kijken elkaar recht in de ogen, wrijven de handpalmen en klappen één keer in hun handen. Daarna bewegen ze hun armen horizontaal zijwaarts met de handpalmen naar boven, waarna de handpalmen naar beneden worden gedraaid. Vervolgens leggen ze de handen weer op de knieën. Deze armbeweging is een reiniging laat zien dat de worstelaars ongewapend zijn. Het symboliseert tevens het sportieve en de eerlijkheid in het sumoworstelen. Bovendien vragen de worstelaars met de klap in de handen om de aandacht van de goden, zodat ze niet alleen de strijd in gaan! 
Chirichozu
Na de begroetingsceremonie volgt het begin van het gevecht met de Tachiai. De beide worstelaars zetten de vuisten op de grond en nadat de scheidrechter "Hakkeyoi" heeft geroepen, start de wedstrijd. De Tachiai, het moment waarop de twee worstelaars tegen elkaar aan botsen, is een erg belangrijk moment van de wedstrijd, aangezien 70% van de gevechten beslist wordt op dit moment. Dus deze start is van doorslaggevend belang voor het resultaat van de strijd! Er zijn 70 officiële sumo technieken (kimarite), waarvan er 48 regelmatig gebruikt worden.
 | |
Shikiri, de starthouding van de worstelaars |
Na het beëindigen van de strijd buigt de verliezer richting de winnaar en verlaat onmiddellijk ring. De winnaar neemt weer de hurkzit aan. De scheidsrechter in de ring kondigt de overwinning aan door middel van de uitspraak "winnaar Oost" of "winnaar West" in plaats van de naam van de worstelaar te noemen. Na het bekendmaken van de uitslag toont de winnaar zijn winst en zijn respect voor de verliezer door een afsluitende armbeweging te maken. Zowel winnaar als verliezer wordt geacht geen emoties te tonen. Respect tonen staat voorop, zowel richting tegenstander als scheidsrechters. In het verleden zijn bij EK's en WK's bij gebrek hieraan meerdere Europeanen gediskwalificeerd!
Enkele spelregels
Het mooie van deze sport is dat de spelregels eenvoudig zijn waardoor de wedstrijden goed te volgen zijn voor het publiek.
De strijd is beslist indien:
- - een worstelaar de oppervlakte van de ring raakt met zijn lichaam, de voetzolen uitgezonderd
- - een worstelaar de ander buiten de ring duwt, gooit of tilt
Er is geen vastgestelde wedstrijdduur, maar een gevecht duurt meestal maar een aantal seconden. In zeer uitzonderlijke gevallen duurt een gevecht langer dan een paar minuten. Als het langer duurt dan drie minuten, dan moeten de worstelaars stoppen en opnieuw beginnen.
De scheidsrechters buiten de ring kunnen aangeven als zij een andere uitslag concluderen dan wat er door de hoofdscheidsrechter in de ring wordt aangegeven. In dit geval moeten de worstelaars de dohyo verlaten en betreden alle scheidsrechters de ring. In een overleg geeft iedereen aan wie volgens hem de winnaar is van het gevecht. De worstelaar met de steun van de meeste scheidsrechters wint de wedstrijd. Krijgen beide worstelaars evenveel steun, dan volgt er een re-match waarin de twee worstelaars het nogmaals tegen elkaar moeten opnemen. De worstelaars zelf hebben geen enkel recht om tegen de beslissing van de scheidsrechter te protesteren.
Blessure veroorzakende technieken als boksen, slaan, schoppen en bijten zijn verboden. Wel zijn er bijvoorbeeld stoten naar keel en gezicht toegestaan, zolang deze maar met open hand uitgevoerd worden en niet van buiten worden aangehaald.
De worstelaars in de herencompetitie dragen als enige wedstrijdkleding een zeer sterke gordel van linnen (bij de profs in Japan is deze van zijde!) die zij om hun middel dragen. Deze gordel wordt de mawashi genoemd. De lengte van de mawashi hangt uiteraard af van de omvang van de worstelaar en kan zelfs twaalf meter lang zijn bij de zwaargewichten! Ook de vrouwen dragen een mawashi. Zij dragen hier echter ook nog een zogeheten aerobicspakje onder.
Omdat de worstelaars met uitzondering van hun mawashi naakt zijn, toont dit dat zij 'ongewapend' de strijd in gaan. De mawashi heeft echter ook nog een andere, zeer belangrijke functie: het geeft de tegenstander houvast, waardoor de diverse worstel- en werptechnieken mogelijk zijn.
Het omdoen van de mawashi is nog een hele klus, aangezien hij van stevig linnen is en goed vast moet zitten met een speciale knoop. Hierbij is dus wel wat hulp nodig. Mocht je mawashi tijdens een wedstrijd toch af gaan, dan is de wedstrijd verloren!
Ontstaansgeschiedenis van sumo
De specifieke kenmerken van het Japanse sumo ontwikkelden zich in de loop der tijden in harmonie met de spirituele, mythologische en culturele karakteristieken van het Japanse volk. Maar ondanks dat het sumo een aantal drastische veranderingen heeft ondergaan gedurende de eeuwen is het nooit volledig verbroken geweest van haar religieuze oorsprong. Sumo als religieuze functie wordt 'shinji-zumo' of 'sumo als uitvoering voor de goden' genoemd. In vroegere tijden was sumo direct verbonden met de rijstcultuur in Japan en werd het beoefend als ceremonie om het succes van de oogst veilig te stellen.
Gedurende de Heian periode (794-1185) ontwikkelde shinji-zumo zich in 'sechie-zumo', ofwel een jaarlijks terugkerende ceremonie op het plein voor de keizerlijke troon in het paleis. Samen met haar religieuze functies werd het ook een soort entertainment binnen de muren van het paleis. Boeren en andere mannen met grote kracht werden door het hele land geronseld en naar de oude Japanse hoofdstad Kyote gebracht voor sumo competities. Hoewel sechie-zumo volledig verschillend is van wat we vandaag de dag zien waren er wel duidelijke regels die vandaag nog steeds bestaan, evenals de worsteltechnieken.
Tijdens de Kamakura periode (1185-1333) ontwikkelde sumo zich onder de vele krijgers in Japan als een material art; het was dé ideale fysieke training voor deze soldaten. Bovendien was het een leuk tijdverdrijf tussen de oorlogen en gevechten door. Toen de vechttechnieken veranderden, werd het sumo steeds minder beoefend door deze krijgers en steeds meer door de burgerbevolking. Met het aanbreken van deze periode verschenen ook de eerste professionele sumoworstelaars. In 1578 werd er voor het eerst een toernooi georganiseerd waarbij gebruik gemaakt werd van de ring en alle benamingen zoals we die nu ook nog kennen.
Tijdens de Tokugawa Shogunate periode van 1603 tot 1867 werden de sumoworstelaars ondersteund en onderhouden door de feodale overheersers. Met de val van dit feodale tijdperk waren de worstelaars genoodzaakt zichzelf te onderhouden met hulp van de lokale bevolking. In deze periode werden veel ‘benefietwedstrijden' georganiseerd om voornamelijk geld in te zamelen voor onderhoud en reparaties van tempels. Deze vorm van sumo staat bekend als Kanjin Sumo. Hieruit is de huidige Japanse sumo organisatie voortgekomen, de Nihon Sumo Kyokai ofwel de Japanse Sumo Assosiation (JSA ). De JSA heeft de relatie met het rijke verleden, vol met tradities, in ere behouden. De JSA is ook nu nog de organisatie voor het professionele sumoworstelen in Japan. Voor de amateurs is inmiddels de Nihon Sumo Renmei (Japan Sumo Federation - JSF) opgezet.
Uiteraard houden de grenzen van sumoworstelen niet op bij de grenzen van Japan. Bovendien was de droom van de Japan Sumo Federation voor amateursumo om de kennis en de beoefening van het sumoworstelen over de hele wereld te verspreiden. In 1983 werd deze droom werkelijkheid door de oprichting van de Internationale Sumo Federatie. Deze federatie heeft gezorgd voor de infrastructuur van de sport buiten Japan. Inmiddels zijn er onder de ISF zes grote federaties die zich bezig houden met het promoten en het overbrengen van het amateursumo:
| Asian Sumo Federation | ASF | ||
| Africa Sumo Union | ASU |  | |
| European Sumo Union | ESU | ||
| Oceania Sumo Union | OSU | ||
| SASU | |||
| North American Sumo Union | NASU |
De Sumo Bond Nederland is aangesloten bij de ESU , de European Sumo Union.
De sport is niet alleen wereldwijd georganiseerd, maar wordt ook wereldwijd beoefend. Het bekendst zijn misschien de Basho's in Japan. Dit zijn de sumoworsteltoernooien waaraan uitsluitend de professionele top worstelaars (rikishi) deelnemen. Over deze bijzonder zware toernooien die 15 dagen duren is een website op zich te maken. Vandaar dat we over dit specifieke onderdeel verwijzen naar de officiële site van de JSA / NSK (vooral het 'museum-gedeelte' geeft een goed inzicht in deze tak van het sumo)!
In het kader van verdere verbreding en mondiale verspreiding van de sport vinden er onder auspiciën van de ISF ook internationale toernooien plaats waarbij gestreden wordt om officiële titels. In 1998 is voor de 7e keer het Wereldkampioenschap Sumo in Tokio, Japan georganiseerd en in 1999 heeft voor de eerste keer het WK buiten Japan plaatsgevonden, en wel in Riesa, Duitsland. In Nederland wordt elk jaar een groot internationaal toernooi georganiseerd dat als kwalificatietoernooi geldt voor de Europese- en Wereldkampioenschappen.